Testament of schenking: welke vragen stelt u eerst?

Wat is het belangrijkste verschil tussen een testament en een schenking?

Met een testament legt u vast wat u na uw overlijden wilt nalaten. U houdt de goederen tijdens uw leven en kunt uw testament later wijzigen of herroepen. Een schenking geeft al tijdens uw leven goederen of geld aan de begiftigde. Dat is in beginsel een definitieve overdracht; voorwaarden kunnen sommige gevolgen sturen, maar maken de keuze niet zomaar omkeerbaar.

Daarom is de eerste vraag vaak niet welke route het minste belasting kost, maar wat u nu wilt overdragen en wat u zelf nodig heeft. Denk aan de woning waarin u woont, inkomen uit vermogen, een buffer voor zorg en de mogelijkheid om later anders te beslissen.

Bronnen: notaris.be: een testament opstellen · notaris.be: erven en schenken

Welke personen en rechten moet u eerst bekijken?

Noteer of u een echtgenoot, wettelijk of feitelijk samenwonende partner, kinderen of kinderen uit een eerdere relatie heeft. Die situaties geven verschillende wettelijke rechten. Kinderen hebben in België samen recht op een beschermd deel van de nalatenschap. Ook de langstlevende echtgenoot heeft een wettelijke reserve. Een testament of schenking moet met die rechten rekening houden.

Maak uw bedoeling concreet: wilt u iedereen gelijk behandelen, één persoon extra beschermen of een bepaalde bezitting bij een bepaalde erfgenaam houden? Bespreek daarna wat juridisch kan. Een algemene online berekening kan afspraken en documenten niet zelfstandig valideren.

Bronnen: notaris.be: wettelijk erfrecht, infofiche

Waarom is belasting pas de volgende stap?

De fiscale uitkomst hangt af van het gewest, de aard en waarde van het goed, de band met de begunstigde, eerdere schenkingen en de gekozen vorm. Een schenkbelasting of erfbelasting kan daardoor niet uit één algemene vuistregel worden afgeleid. Vraag bij vastgoed, een onderneming, een buitenlands goed of een schenking met voorwaarden om een berekening op basis van de echte documenten.

Vergelijk niet alleen een verwacht belastingbedrag. Kijk ook naar de gevolgen voor eigendom, gebruik, inkomen en beslissingsmacht. Een lagere belasting is weinig waard als de regeling niet past bij uw leven of gezin.

Bronnen: Vlaanderen.be: erfbelasting · notaris.be: erven en schenken

Hoe bereidt u een gesprek hierover voor?

Schrijf op welke personen betrokken zijn, welke goederen u wilt bespreken en welke bestaande documenten of giften er zijn. Noteer ook uw ondergrens: hoeveel vermogen en zeggenschap wilt u behouden? Met die informatie kan een notaris de juridische mogelijkheden en fiscale gevolgen gericht vergelijken.

Erfkompas toont een eerste beeld van de wettelijke situatie en aandachtspunten. Maak pas een definitieve keuze na beoordeling van uw persoonlijke situatie en stukken.

• Wie wilt u beschermen, en wie heeft al wettelijke rechten?
• Wat wilt u nu overdragen en wat pas na overlijden?
• Welke woning, inkomsten of reserve wilt u zelf behouden?

Bronnen: notaris.be: een testament opstellen